Podstawą dobrej pracy sterownika ST-21 jest poprawne ustawienie temperatury załączania pompy, histerezy oraz współpraca z czujnikiem kotła i bufora. W instalacji z buforem najczęściej sprawdza się dolny czujnik ustawiony na 79°C, górny na 59°C i zadana temperatura kotła 80°C. W artykule znajdziesz gotowe wartości parametrów, zasady podłączania czujników T1 i T2 oraz sposób na uniknięcie przegrzewania kotła.
Jakie funkcje realizuje sterownik ST-21?
Sterownik z wyświetlaczem LED służy przede wszystkim do sterowania pompą obiegu wody centralnego ogrzewania. Załącza pompę, gdy temperatura osiągnie zadaną wartość, i wyłącza ją po wychłodzeniu kotła poniżej zadanej o ustawioną histerezę. Dodatkowo może pełnić funkcję termostatu, który wyłącza pompę po osiągnięciu temperatury zadanej. Takie działanie ogranicza niepotrzebną pracę pompy i zmniejsza zużycie energii elektrycznej.
Oprócz podstawowej regulacji sterownik realizuje także kilka funkcji ochronnych:
- funkcja ANTYSTOP zapobiega zastaniu pompy obiegowej poza sezonem – załącza ją co około 10 dni na 1 minutę,
- funkcja antyzamarzanie chroni instalację, gdy temperatura spadnie poniżej 5°C, pompa pracuje wtedy na stałe,
- w wersji do pompy C.W.U. próg ochrony przed zamarzaniem wynosi 6°C, a wyłączenie następuje dopiero przy 7°C,
- sterowanie wyjściem beznapięciowym pozwala współpracować z regulatorem pokojowym lub termostatem zewnętrznym.
Jak ustawić parametry pracy z kotłem na pellet i buforem?
W układzie z buforem ciepła o pojemności 500–600 l i wymiennikiem o powierzchni 1,8 m² dobrze sprawdzają się konkretne nastawy. Warto zacząć od wartości podanych w tabeli, a potem korygować je w zależności od zapotrzebowania budynku i temperatury zewnętrznej.
| Parametr | Zalecana wartość | Uwagi |
| Dolny czujnik bufora | 79°C | praktycznie 80°C; w cieplejsze dni 70–75°C |
| Górny czujnik bufora | 59°C | praktycznie 60°C |
| Zadana temperatura kotła | 80°C | po kalibracji czujnika kotła -10°C |
| Histerezy | 1/2/2/0 | kolejne progi mocy |
| Moce kotła | 15/6/6 kW | start z 6 kW, wzrost o 1 kW na cykl |
| Kaloryczność paliwa | 17,3 MJ / 4,8 kWh | dla pelletu |
| Wydajność podajnika | 11 kg/h | czas podawania 5,6 s, dawka 17 g |
| Krzywa grzewcza podłogi | 30/40°C | regulacja pogodowa |
| Krzywa grzewcza grzejników | 35/45°C lub 38/50°C | w zależności od zapotrzebowania |
| Start pomp | 35°C | ochrona przed zimnym powrotem |
| Bieg pompy ładującej bufor | drugi, stała prędkość | dla zwykłej pompy |
W instalacji z buforem 500–600 l sprawdza się ustawienie dolnego czujnika bufora na 79°C, górnego na 59°C, a zadanej temperatury kotła na 80°C. Histerezy ustaw na 1/2/2/0, a moce na 15/6/6 kW.
Jak ustawić czujniki i histerezę?
Przy buforze górny czujnik zwykle montuje się wyżej, a dolny niżej. Dla stabilnej pracy zaleca się dolną wartość 79°C, górną 59°C. Czujniki producenta potrafią zawyżać wskazanie o 1°C, dlatego nastawy 79/59 odpowiadają realnym 80/60. Czujnik kotła warto skalibrować na -10°C, a czujnik powrotu również można ustawić na -10°C, by wykres temperatur był czytelny. Histerezę załączenia kotła ustawia się na 2°C, a histerezy w progach mocy na 1/2/2/0.
Jeśli w budynku jest mały bufor i duży rozbiór ciepła, grzeje się zbiornik do wysokiej temperatury, bo straty postojowe są wtedy mniejsze. W cieplejsze dni dolny czujnik można obniżyć do 70°C.
Jak dobrać moc startową i podawanie pelletu?
Kocioł powinien startować z mocą 6 kW, a następnie co cykl zwiększać ją o 1 kW, aż dojdzie do 15 kW. Dzięki temu ogranicza się kopcenie w pierwszych minutach pracy. Dla wymiennika o powierzchni 1,8 m² moc 15 kW jest wartością wystarczającą, a przy czystym wymienniku i dobranym nadmuchu sprawność może przekroczyć 90%.
Przy kaloryczności paliwa 17,3 MJ (4,8 kWh) i wydajności podajnika 11 kg/h sterownik podaje około 17 g pelletu w cyklu, co daje czas podawania 5,6 s. W praktyce oznacza to spalanie około 3,1 kg na godzinę. Nadmuch ustawia się taki sam dla wszystkich progów mocy.
Jak podłączyć czujniki i styk beznapięciowy?
Czujnik T1 montuje się na dole bufora, a czujnik T2 na górze. Taki układ pozwala sterować ładowaniem zbiornika na podstawie różnicy temperatur. W wersji do pompy C.W.U. T1 odpowiada temperaturze bojlera lub bufora, a T2 temperaturze kotła.
Jak podłączyć czujniki T1 i T2?
W obiegu centralnego ogrzewania czujnik T2 umieszcza się w górnej części bufora, a T1 w dolnej. Pompa ładująca bufor załącza się, gdy różnica temperatur między T2 a T1 przekroczy ustawioną deltę, pod warunkiem że T2 osiągnie minimalny próg załączenia. Wyłączenie następuje, gdy T2 spadnie do wartości T1 albo poniżej progu minimalnego pomniejszonego o 2°C. Taki tryb zapobiega wychładzaniu zbiornika, gdy temperatura zasilania spada.
Jak wykorzystać styk beznapięciowy?
Styk beznapięciowy pełni rolę termostatu zewnętrznego i powinien być zaznaczony w obwodzie, w którym pracuje regulator pokojowy. Kocioł nie rozpali się, jeśli histereza załączenia kotła nie zostanie osiągnięta na czujniku, dlatego ustawia się ją na 2°C. W każdym obwodzie, w którym jest regulator pokojowy, trzeba też zaznaczyć termostat zewnętrzny. Dzięki temu sterownik włącza i wyłącza palnik.
Jak uniknąć przegrzewania kotła po wygaszeniu?
Po wyłączeniu pompy ładującej bufor kocioł potrafi przebić zadaną temperaturę nawet o 10°C, gdy nie ma odbioru ciepła. Wynika to z energii zgromadzonej w wymienniku. Aby temu zapobiec, można obniżyć dolną temperaturę bufora do 70–75°C albo podłączyć pompę ładującą pod obwód CO2, który startuje po wygaszeniu palnika.
Innym sposobem jest zmostkowanie brązowego i niebieskiego przewodu czujnika kotła, czyli obwodu termika. Działa on wtedy jak dodatkowy bezpiecznik termiczny przy około 85°C. W instalacji warto też mieć zawór schładzający oraz bezpiecznik STB ustawiony na 90°C.
Przy braku odbioru ciepła kocioł po wygaszeniu potrafi przebić zadaną temperaturę nawet o 10°C, dlatego warto stosować obwód termika lub pompę ładującą bufor jako zabezpieczenie.
Jakie dane techniczne ma sterownik ST-21?
Do poprawnego montażu i eksploatacji przydają się parametry z dokumentacji technicznej. Sterownik zasilany jest napięciem 230 V ±10% / 50 Hz, a maksymalny pobór mocy wynosi 2 W. Może pracować w temperaturze otoczenia od 5°C do 50°C.
Maksymalne obciążenie wyjścia pomp to 0,5 A, a wyjście styku beznapięciowego wytrzymuje 1 A. Zakres nastaw temperatury CO obejmuje przedział 25–85°C, histereza – od 1°C do 10°C, a dokładność pomiaru to 1°C. Wkładka bezpiecznikowa ma wartość 1,6 A, a przewód czujnika mierzy 1,5 m. Czujnik KTY wytrzymuje temperatury od -30°C do 99°C.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Do czego służy sterownik ST-21?
Sterownik kieruje pracą pompy CO, włączając ją po osiągnięciu zadanej temperatury i wyłączając po spadku o ustaloną histerezę; dodatkowo pełni funkcję termostatu i realizuje zabezpieczenia ochronne.
Jakie zalecane ustawienia temperatur dla instalacji z buforem 500–600 l?
Dla bufora sugeruje się dolny czujnik ok. 79°C, górny około 59°C oraz zadaną temperaturę kotła na 80°C, z możliwością obniżenia dolnego czujnika w cieplejsze dni.
Gdzie montuje się czujniki T1 i T2 i jak działają?
T1 montuje się w dolnej części bufora, a T2 w górnej; pompa ładująca uruchamia się przy określonej różnicy temperatur pod warunkiem, że T2 osiągnie minimalny próg.
Jak ustawić histerezę i progi mocy w ST-21?
Histerezę kotła ustawia się na 2°C, a histerezy progów mocy na 1/2/2/0 zgodnie z zaleceniami; moce przyjmują wartości startowe 6 kW z narastaniem o 1 kW do 15 kW.
Jak zapobiec przegrzewaniu kotła po wyłączeniu palnika?
Można obniżyć dolną temperaturę bufora do 70–75°C albo wykorzystać obwód termika bądź pompę ładującą załączaną po wygaszeniu palnika jako zabezpieczenie.
Jakie funkcje ochronne ma sterownik ST-21?
Ma funkcję ANTYSTOP uruchamiającą pompę okresowo, ochronę antyzamarzaniową aktywującą pracę pompy poniżej kilku stopni oraz wyjście beznapięciowe do współpracy z termostatem pokojowym.
Jak dobrać moc startową kotła i parametry podawania pelletu?
Kocioł powinien zaczynać od 6 kW i zwiększać moc po 1 kW na cykl do 15 kW; przy kaloryczności 17,3 MJ i podajniku 11 kg/h pojedyncza dawka to około 17 g (ok. 5,6 s podawania).
Jakie są podstawowe dane techniczne ST-21 dotyczące zasilania i zakresów pracy?
Sterownik pracuje na 230 V ±10% / 50 Hz, pobiera do 2 W, działa w otoczeniu 5–50°C, a zakres nastaw temperatury CO wynosi 25–85°C z dokładnością 1°C.